Co oznacza produkt może zawierać śladowe ilości glutenu?

Z dietą bezglutenową związany jest pewien haczyk i ten haczyk nazywa się ilości śladowe. Zacznijmy jednak od początku.

Co to jest gluten i w czym jest

Czesi mówią na niego lepek i właśnie to słowo najlepiej oddaje czym gluten tak naprawdę jest. Gluten to białko, dzięki któremu ciasto na chleb i inne wypieki jest plastyczne, rozciągliwe i lepkie. Gluten występuje tylko 3 rodzajach zbóż: w pszenicy, życie i jęczmieniu. Owies glutenu nie zawiera, ale jest zwykle silnie zanieczyszczony glutenem przez to, że począwszy od upraw aż po pakowanie ma bezpośredni kontakt z wyżej wymienionymi zbożami glutenowymi. Z tego względu niejako zalicza się go do produktów z glutenem i dlatego na różnych infografikach o diecie bezglutenowej widnieje w jednym rzędzie z pszenicą, żytem i jęczmieniem. Zresztą wyobraźcie sobie młyn, w którym powietrze jest wręcz białe od mielonej na mąkę pszenicy. W takich warunkach nie tylko wszystko jest białe, ale i, co zupełnie oczywiste, zanieczyszczone glutenem.

Jaki widać na przykładzie owsa, są produkty, które choć same w sobie – w swojej naturalnej postaci – glutenu nie zawierają, to jednak przez nieodpowiednie traktowanie na etapie produkcji, przetwarzania czy pakowania, zostają nim zanieczyszczone. I te zanieczyszczenia to są właśnie śladowe ilości.

Oczywiście w przypadku owsa, przez naprawdę duży kontakt z pszenicą na każdym etapie produkcji, takie zanieczyszczenie trudno określać śladowym. Jest ono w rzeczywistości bardzo duże. W pozostałych produktach mamy zwykle do czynienia z bardzo małymi, inaczej mówiąc śladowymi zanieczyszczeniami.

Co to znaczy może zawierać śladowe ilości glutenu

Słowo zanieczyszczenie brzmi groźnie. Kojarzy się z brudem i brakiem higieny. Jednak w przypadku śladowych ilości glutenu, wcale nie chodzi o to, że dany produkt powstał w nieodpowiednich warunkach. Mógł zostać wytworzony nawet w sterylnej hali produkcyjnej z certyfikatem HACCP, ale jeśli przez tę samą taśmę produkcyjną przewijają się zarówno maślane ciasteczka pszenne jak i rodzynki, to choć rodzynki same w sobie nie zawierają ani mikrograma glutenu, to właśnie przez te ciastka mogły zostać nim zanieczyszczone.

Informacja o śladowych ilościach nie tylko glutenu, ale i innych substancji, które mogą wywoływać alergię czy nietolerancję pokarmową, znajduje się zwykle z tyłu opakowania. Brak takiej informacji nie oznacza, że produkt jest wolny od zanieczyszczeń. Po prostu nie wszyscy producenci rzetelnie opisują swoje produkty. Z powodu tzw. mody na dietę bezglutenową, pojawiło się sporo produktów, które reklamowane są jako bezglutenowe. W większości przypadków rzeczywiście skład jest wolny od glutenu, ale pomimo szumnego napisu Produkt bezglutenowy z przodu opakowania, zawsze warto jednak spojrzeć też na szczegółowy skład podany z tylu. Produkty reklamowane jako bezglutenowe mogą mimo wszystko zawierać śladowe ilości glutenu (choć zdarza się to dość rzadko, bo świadomość producentów żywności jest coraz większa). W zeszłym roku głośno było m.in. o wegańskich pastach z Lidla, które z przodu opakowania miały napis Produkt bezglutenowy a w składzie znajdował się sos sojowy, który przecież zawiera pszenicę. To pokazuje, że pomyłki się zdarzają, więc lepiej nie kierować się reklamą, tylko po prostu zawsze uważnie czytać skład.

Informacja o śladowych ilościach glutenu na opakowaniu
Kokos, jak wiadomo, glutenu nie zawiera, ale te chipsy kokosowe powstały w zakładzie, w którym obecne są również produkty zbożowe. Stąd informacja o śladowych ilościach glutenu na opakowaniu.

Zanim kupisz produkt bezglutenowy

Zatem najważniejsze pytanie, na jakie musisz znać odpowiedź zanim pójdziesz na zakupy w poszukiwaniu produktów bezglutenowych brzmi Czy mogę jeść śladowe ilości glutenu? Jeśli chcesz ugotować coś dla osoby na diecie bezglutenowej lub zrobić jej prezent w postaci produktu spożywczego, zawsze najpierw zapytaj czy szkodzą jej ilości śladowe.

Śladowe ilości glutenu - podsumowanie

1. Tylko produkty z pszenicy, żyta i jęczmienia lub z dodatkiem tych zbóż na 100% zawierają gluten.

2. Reszta produktów nie zawiera w swojej naturalnej postaci glutenu, ale mogła zostać nim na etapie produkcji zanieczyszczona.

3. W przypadku owsa zanieczyszczenie jest dość duże, dlatego przy poważnych problemach zdrowotnych związanym z glutenem, trzeba zaopatrzyć się w specjalny certyfikowany owies bez glutenu.

4. Śladowe ilości glutenu wymienione na opakowaniu oznaczają, że produkt mógł (choć nie musiał) zostać zanieczyszczony bardzo małą ilością glutenu.

5. Niektóre produkty reklamowane jako bezglutenowe mogą zawierać śladowe ilości glutenu, dlatego nie nadają się dla osób z celiakią lub silną nadwrażliwością na gluten.

6. Dla osób chorych na celiakię lub z silną nadwrażliwością na gluten kupujemy tylko certyfikowane produkty oznaczone przekreślonym kłosem.